ید

 

 

کاربرد ید

حدود نیمی از کل ید تولید شده به ترکیبات حاوی ید مختلفی تبدیل میشود و باقی مانده به عنوان عنصر خالص، برای تشکیل یدید پتاسیم و نیز سایر ترکیبات ید معدنی استفاده میشود. در میان استفاده‌های عمده از ترکیبات ید میتوان به کاتالیزورها، مکمل‌های خوراک دام، تثبیت کننده‌ها، رنگها، ماده رنگ زا در نساجی و رنگدانه‌ها، محصولات دارویی و بهداشتی و عکاسی اشاره کرد. از اثر آنی ضد میکروبی و ضد ویروسی ید در غلظت‌های پایین در اتاق عمل استفاده میشود.

تجزیه و تحلیل شیمیایی به عنوان واکنشگر برای تست نشاسته، باروری ابرها، تشخیص اسکناس تقلبی، طیف بینی، در پزشکی به عنوان ضدعفونی کننده و برای درمان کمبود ید و غده تیروئید، در دیاتریزوئیک اسید (عامل رادیواکتیوحاوی ید)، خوراک دام از دیگر کاربردهای ید و نیز ترکیبات حاوی ید به شمار میروند.

خطرات ید

جذب عنصر ید از طریق دهانی سمی است. دوز کشنده برای یک فرد بالغ ۳۰ میلی گرم است که حدودا معادل ۱/۲ تا ۲/۴ گرم برای یک انسان ۷۰ تا ۸۰ کیلوگرم است. مقادیر بیش از حد ید با وجود کمبود سلنیوم میتواند منجر به سمیت سلولی و در نهایت کشنده باشد. سمیت ید ناشی از ویژگی اکسندگی ید است که باعث از بین رفتن پروتئینها از جمله آنزیمها میشود.

ید همچنین یک ماده حساسیت زای پوستی است و تماس مستقیم ید با پوست میتواند باعث آسیب شود و کریستال های جامد ید باید با دقت حمل و نگهداری شوند. محلولهای حاوی مقادیر زیاد ید مانند تنتور ید و ید محلول در آب در صورت استفاده طولانی مدت و مکرر از تمیزکننده‌ها و ضدعفونی کننده‌ها میتوانند باعث آسیب بافتی شوند. همچنین، تماس پوویدون آیوداین مایع یا همان بتادین با پوست در بعضی موارد سوختگی‌های شیمیایی دربر داشته