مدل سلول جانوری و گیاهی

 

یاخته یا سلول (به فرانسویCellule)، واحد بنیادین ساختاری و کارکردی همه جانداران است و در پریاخته ای ها، به صورت بافت سازمان می‌یابد. یاخته کوچکترین واحد زندگی (حیات) است و آن‌ها اغلب «بلوک‌های زندگی» نامیده می‌شوند. یاخته به عنوان واحدهای زنده محسوب می گردد. علم مطالعهٔ یاخته‌ها، زیست‌شناسی یاخته‌ای نامیده می‌شود.

نظریه یاخته ای که در سدهٔ پانزدهم میلادی پدید آمد، می‌گوید که همه جانداران از یک یا چند یاخته تشکیل شده‌اند، همهٔ یاخته‌ها از یاخته‌های پیشین پدید می‌آیند. همهٔ کارکردهای زیستی یک جاندار در درون یاخته ها انجام می‌گیرند. این واحدهای بنیادی حاوی اطلاعات وراثتی لازم برای سامان دادن به کارکرد سلول و انتقال اطّلاعات به نسل‌های آینده نیز هستند. یاخته های پیکر پریاخته ای ها در برخی بافت‌ها مانند پوست با پیوند میان‌یاخته‌ای به هم متصل می‌شوند.

انواع یاخته ها بر اساس وضعیت:

پیش‌هسته ((پروکاریوت)): یاخته هایی که در آنها به علت نداشتن غشای هسته، مواد هسته‌ای در سیتوپلاسم پراکنده شده‌اند و هسته مشخصی ندارند. مانند باکتری‌ها، آرکی باکترها و جلبک‌های سبز – آبی

درست‌هسته ((یوکاریوت)): یاخته هایی که هسته مشخصی دارند که دارای دو غشاست که آن را در بر می گیرند. مانند گیاهان، جانوران، قارچ‌ها و آغازیان.

از بخش‌های دیگر هسته که به دلیل نداشتن غشای مشخص و مخصوص خود، اندامک نامیده نمی‌شوند، می‌توان به میانک و رناتن اشاره کرد. به اجزای غشادار سیتوپلاسم [[یوکاین وت|هوهسته ای ]]ها، اندامک گفته می‌شود که معمولاً عبارتند از:، هسته یاخته، هستک، ریزکیسه، شبکه آندوپلاسمی زبر، شبنبینند که آندوپلاسمی صاف، دستگاه گلژی، راکیزه، کریچه، کافنده‌تن، میانک و دیسه ها مانند سبزدیسه.

اندامک‌های یاخته جانوری:


(۱) هستک (۲) هسته (۳) رناتن ((ریبوزوم)) (۴) ریزکیسه ((وزیکول)) (۵) شبکه آندوپلاسمی زبر (۶) دستگاه گلژی (۷) اسکلت یاخته ای ((سیتواسکلتون)) (۸) شبکه آندوپلاسمی صاف (۹) راکیزه ((میتوکندری)) (۱۰) کریچه ((واکوئول)) (۱۱) سیتوپلاسم (۱۲) کافنده‌تن ((لیزوزوم)) (۱۳) میانک ((سانتریول))

 

اندامک های یاخته گیاهی:

 

Related image