کاغذ صافی (انگلیسی: Filter paper) کاغذی نیمهتراوا است که در برابر عبور مایع یا هوا در راستای عمودی سد ایجاد مینماید و مایهٔ غربال شاره میگردد. صافی آزمایشگاهی، فیلتر هوا، صافی قهوه پرکاربردترین انواع کاغذهای صافی هستند. مولفههای مهم برای یک کاغذ صافی، توانایی ترشوندگی، تخلخل، دبی حجمی، بازده، سازگاری، جداسازی ذره و ظرفیت کاغذ صافی هستند. کاغذهای صافی با قابلیتها و تخلخلهای گوناگون تولید میشوند.
ابعاد کاغذ صافی
کاغذهای صافی از لحاظ سایز و اندازه در ابعاد مختلفی وجود دارند که همگی در دو دسته کاغذ فیلتر های گرد و برش خورده برای قیف آزمایشگاهی و کاغذ صافی های صفحه ای یا SHEET PAPER و در ابعاد بزرگ و رولی جای می گیرند.
تخلخل کاغذ صافی سایز موادی که می توانند از بافت کاغذ عبور کنند و موادی که توسط کاغذ فیلتر می شوند را تعیین می کند؛ بطوری که تمام عناصر و موادی که دارای سایز بزرگتر از تخلخل کاغذ صافی باشد توسط آن فیلتر می شوند و نمی توانند از بافت آن عبور کنند.
سایز تخلخل این کاغذ معمولا با واحد میکرون (میکرومتر) بیان می شود که 1 میکرون برابر با یک هزارم میلی متر است؛ البته کاغذ صافی هایی با سایز تخلخل نانو نیز در آزمایشگاههای خاصی کاربرد دارند.
جنس بافت کاغذ صافی
جنس بافت کاغذ فیلتر بسته به کاربرد آن از مواد مختلفی مانند الیاف ها و فیبر های چوب (مانند کاغذ معمولی)، کربنی، کوارتز و یا گلاس فایبر ساخته می شوند که هر ویژگی ها منحصر خود را دارند.
درصد خاکستر کاغذ صافی
کاغذ صافی ها بطور معمول دارای میزانی خاکستر ناسی از بافت خود دارند که در فیلترسیون وارد محلول عبوری از فیلتر می شوند، این خاکستر به میزان بسیار کمی می باشد که در فیلتراسیون کیفی در آزمایشگاه تاثیری روی روند آزمایش نخواهد داشت اما در آزمایش هایی که محاسبات وزنی بسیار دقیق و حساس هستند از کاغذ فیلتر اشلس (بدون خاکستر) استفاده می شود که خاکستر موجود در آنها نزدیک به صفر است مانند گرید 41 و 42 کاغذ فیلتر واتمن انگلستان.
مقاومت در برابر اسید و باز
تمام گرید های مختلف کاغذ صافی دارای یک نمونه مقاوم در برابر خوردگی در اثر واکنش با محلول های اسیدی و بازی نیز هستند که به کاغذهای ضد اسید و مقاوم شده مشهورند مانند گرید های 541 و 542 کاغذ فیلتر واتمن انگلستان.
مقاومت در برابر رطوبت
برخی از گرید های این کاغذ در برابر رطوبت بسیار زیاد مقاوم می باشند که به wet strength معروف هستند، گرید 91 واتمن انگلستان نمونه ای از کاغذهای صافی می باشد.
